Ja pracuję, a ty śpisz - czyli co robi nasz mózg podczas snu?

25.06.2020
Wycisz się
Ja pracuję, a ty śpisz - czyli co robi nasz mózg podczas snu?

Przesypiamy około 1/3 naszego życia i ten odpoczynek jest nam niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. Kiedy my śpimy, nasz mózg wciąż pracuje. Znajdujące się w nim neurony są w stanie aktywności, a to, co dzieje się w tym czasie, ma duże znaczenie dla funkcji poznawczych i prawidłowej pracy umysłu. Sen jest podstawową biologiczną potrzebą organizmu, a wynikiem kilkudniowego braku snu jest utrata poczucia miejsca i czasu, niemożność określenia swojej tożsamości, omamy. Dlaczego tak się dzieje? Jaka jest fizjologia snu? Przeczytajcie artykuł!

Dlaczego sen jest tak ważny i co robi nasz mózg podczas snu?

Postawa spoczynku, brak aktywności ruchowej, utrata świadomego kontaktu z otoczeniem, wolniejszy rytm bicia serca i zmniejszona reaktywność na bodźce pochodzące z zewnątrz nie oznaczają, że sen jest stanem biernym, w którym nasz mózg się wyłącza i odpoczywa. Dzięki badaniom elektroencefalograficznym naukowcy rozpracowali mechanizm snu i wyróżnili jego cztery, cyklicznie powtarzające się w ciągu nocy fazy: sen płytki, głęboki, bardzo głęboki i paradoksalny, czyli faza REM. Aktywność układu nerwowego jest cały czas zachowana i podlega tym fazom. W czasie gdy śpisz, mózg nadal pracuje i wcale nie zamierza przestać. Robi to jednak w taki sposób, by móc się zregenerować i pomagać nam w normalnym, dziennym funkcjonowaniu.

Brak snu wpływa na hipokamp – obszar mózgu kontrolujący uczucia, emocje oraz odpowiadający za tworzenie pamięci. To właśnie w nocy, podczas naszego spoczynku, dochodzi do odnowy mózgu na poziomie komórkowym, utrwalenia śladów pamięci oraz zapamiętywania najważniejszych informacji. Jak to się dzieje?

Podczas snu nasz mózg tworzy nowe wspomnienia, utrwala stare i wytwarza połączenie między tymi nowszymi a wcześniejszymi oraz przenosi zarejestrowane informacje z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. Sen, a zwłaszcza faza REM, ma więc ogromny wpływ na proces uczenia się, ponieważ pomaga utrwalać nowe informacje.

Sen wpływa także na kreatywność! W czasie, gdy my śpimy, mózg wciąż przetwarza informacje i stwarza zaskakujące połączenia między nimi, których nie jesteśmy w stanie dostrzec, będąc w stanie czuwania. Naukowcy na łamach czasopisma Current Biology wręcz sugerują, iż mózg podczas snu efektywnie podejmuje decyzje w stanie naszej nieświadomości, a my po przebudzeniu po prostu je odtwarzamy.

Sen reguluje również poziom kortyzolu w naszym organizmie – hormonu, który uwalnia się pod wpływem stresujących sytuacji, tych pochodzących z zewnątrz jak i tych, które sami sobie generujemy. Kortyzol powoduje podwyższenie stężenia glukozy we krwi, oddziałuje również na gospodarkę białkową, tłuszczową oraz wodno-elektrolitową. Jego prawidłowe stężenia w organizmie jest niezwykle istotne dla prawidłowego działania układu odpornościowego.

Jak widzimy, sen jest nam niezbędny i nie powinniśmy z niego rezygnować na rzecz innych aktywności.

Skąd się biorą sny?

Sny, czyli marzenia senne pojawiają się w głębokiej fazie REM (ang. Rapid Eye Movement), czyli w fazie szybkich ruchów gałek ocznych. Trwa ona około 30 minut i powtarza się mniej więcej co półtorej godziny. Podczas fazy REM wszystkie inne mięśnie, oprócz mięśni gałek ocznych, są rozluźnione i zrelaksowane. Mamy więc ograniczoną kontrolę nad naszymi odruchami i wykazujemy słabą reakcję na wytwarzane przez nasz umysł obrazy i wydarzenia.

Snom często towarzyszy zaburzona logika, silne wrażenia zmysłowe (np. czuciowe) oraz emocje. Czasami są bardzo realistyczne, mogą dotyczyć bieżących spraw, innym znów razem są odzwierciedleniem marzeń, obaw lub lęków. Ponieważ poszczególne fazy snu pojawiają się w nocy cyklicznie, od 4 do 6 razy, śnimy również kilka razy, choć zazwyczaj zapamiętujemy tylko sny, które trwały w chwili przebudzenia.

Pozostałe funkcje snu

Oprócz procesów związanych z zapamiętywaniem, sen spełnia również inne funkcje: wpływa na regulację gospodarki hormonalnej, utrzymanie prawidłowej masy ciała, odporność, poziom energii i koncentracji w ciągu dnia. Bez wystarczającej ilości snu możemy być też osłabieni, poirytowani i rozdrażnieni, dlatego nie oszczędzajmy czasu na sen! Długość snu to sprawa indywidualna, zależna m.in. od wieku i płci, zazwyczaj jest to między 6-8 godzin. Najlepiej wsłuchać się w swój organizm!

Jak zapewnić sobie dobre warunki do spania?

Stwórzmy miejsce kojące, takie w którym czujemy się bezpiecznie. Sypialnia nie powinna nam się kojarzyć z pracą, obowiązkami, ale z relaksem i wypoczynkiem. Ważne jest przygotowanie pomieszczenie przed snem, wywietrzenie go, zapalanie lampki nocnej zamiast głównego światła.

Powstrzymajmy się 2 godziny przed snem od korzystania z telefonu i komputera lub korzystajmy z filtra blokującego emisję niebieskiego, pobudzającego światła. Bardzo ważne jest, by zjeść kolację nie później niż 2-3 godziny przed snem, aby nasz organizm zdążył strawić posiłek.

Jeśli chcemy uzupełnić swoją dietę w składniki wpływające na nasze samopoczucie, rozważmy mądrą suplementację produktami od sprawdzonego producenta. Suplement diety Doppelherz aktiv Na uspokojenie FORTE oprócz składników roślinnych zawiera witaminy B6 i B12 oraz magnez pomagające w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz przyczyniające się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Doppelherz aktiv Na sen FORTE zawiera m.in. wspomniane już wcześniej witaminy B6 i B12; melatoninę pomagającą w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie (korzystne działanie występuje w przypadku spożycia 1 mg melatoniny krótko przed pójściem spać) oraz w łagodzeniu subiektywnego odczucia zespołu nagłej zmiany strefy czasowej (korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 0,5 mg krótko przed pójściem spać pierwszego dnia podróży i przez kolejne kilka dni po przybyciu do celu podróży); magnez przyczyniający się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz pomagający w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych.

 

 

Źródła:

https://www.mp.pl/

https://www.medme.pl/artykuly/fizjologiczne-znaczenie-snu-w-zyciu-czlowieka,72669.html

Current Biology No 23 „Dreaming and offline memory processing” https://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(10)01360-6.pdf

Anja Mikic, and Cara E Pietrolungo, Effects of Diet on Sleep Quality. Marie-Pierre St-Onge, Adv Nutr. 2016 Sep; 7(5): 938–949.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności

Udostępnij

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?